Sir Jackie Stewart, herkenbaar aan zijn Schotse ruit, bakkebaarden en vloeiende rijstijl, behoort tot de giganten van de Formule 1. De drievoudig wereldkampioen wordt niet alleen herinnerd om zijn snelheid, maar ook om wat hij buiten de cockpit bereikte: het gevecht voor het menselijk leven in een dodelijke sport. Lees hier alles over Jackie Stewart, van overwinningen tot podiums en meer!

Hij is als ambassadeur van rechtenhouder FOM en talloze sponsors nog altijd prominent aanwezig in het rennerskwartier. Jackie Stewart heeft een bijzondere status in de Formule 1. Begin jaren ’60 verkast de Schot naar de Formule 1 en valt direct op door de bijna chirurgische precisie waarmee hij zijn auto’s bestuurt. Waar tijdgenoten hun bolide over de baan smijten, rijdt Stewart zo soepel dat het haast moeiteloos lijkt. Zijn filosofie over de auto is dan al simpel maar doeltreffend. “Een raceauto is als een vrouw: je moet er lief voor zijn, er met gevoel mee omgaan, en dan geeft ze je alles wat ze heeft.”

Jackie Stewart eist maatregelen voor veiligheid

Samen met zijn vriend en teambaas Ken Tyrrell domineert de Schot in het begin van de zeventiger jaren de Formule 1. Maar achter de successen gaat in die dagen een constante, duistere schaduw schuil. Want de jaren ’60 en ’70 zijn de gevaarlijkste decennia uit de geschiedenis van de sport. Circuits hebben nauwelijks of geen uitloopzones, vangrails ontbreken en medische voorzieningen zijn erbarmelijk. Een crash betekent al snel een wrak dat in vlammen opgaat. Na een zware klapper op Spa-Francorchamps in 1966, waarbij Jackie Stewart 25 minuten lang bekneld zit in een poel van benzine terwijl de EHBO-post onbemand blijkt, verandert zijn missie.

“Als je in mijn tijd in de Formule 1 reed, had je 57 procent kans om te sterven”

Hij besluit zijn status te gebruiken om de sport ingrijpend te hervormen. Stewart eist verplichte veiligheidsgordels, integraalhelmen, professionele medische teams langs de baan en robuuste vangrails. De F1-wereld noemt hem aanvankelijk ‘een lafaard’ en ‘een zeurpiet’, maar Stewart laat zich niet tegenhouden. “Als je in mijn tijd in de Formule 1 reed, had je 57 procent kans om te sterven. Ik zei: ‘Dat is geen sport, dat is roulette. Ik wilde niet sterven om de meute te vermaken’.”

Pensioen Jackie Stewart is krachtig statement

Tragisch genoeg onderstrepen de dodelijke crashes van zijn boezemvrienden, zoals Jim Clark en zijn geliefde Tyrrell-teamgenoot François Cevert, nog steeds zijn gelijk. De dood van Cevert tijdens de kwalificatie in Watkins Glen hakt er zo diep in, dat Stewart spontaan zijn vizier sluit en per direct stopt met racen – één race vóór zijn geplande honderdste Grand Prix. Het is een pijnlijk, maar krachtig en volmaakt passend statement.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

François Cevert en Jackie Stewart op het Circuit Zandvoort van de jaren ’70 (Getty Images)

Na zijn actieve F1-carrière blijft Jackie Stewart uiterst succesvol als zakenman, teameigenaar van Stewart Grand Prix en wereldwijd merkenambassadeur. Zelfs op latere leeftijd richt hij zijn kenmerkende strijdlust op een nieuw, intens persoonlijk doel: het stichten van de organisatie Race Against Dementia, nadat zijn echtgenote Helen door deze slopende ziekte is getroffen. Met dezelfde genadeloze obsessie en drang naar innovatie waarmee hij de Formule 1 veiliger heeft gemaakt, jaagt hij nu op een medische doorbraak voor toekomstige generaties.

Sir Jackie Stewart bewijst meer dan een halve eeuw dat echte heldenmoed niet schuilt in het nemen van onnodige risico’s, maar in de moed op te staan voor verandering. “Iedereen zei dat ik de sport kapotmaakte met al die veiligheidseisen. Maar het ging me er niet om de sport minder spannend te maken”, meent hij. “Het ging erom coureurs een eerlijke kans te geven na de race naar huis te kunnen wandelen.” En daar zijn alle collega’s van vroeger en nu de Schot nog steeds dankbaar voor.

Statistieken Jackie Stewart

Naam:John Young Stewart
Nationaliteit:Brits
Geboren:11 juni 1939
Jaren actief:1965–1973
Wereldtitels:3 (1969, 1971, 1973)
Overwinningen:27
Podiums:43
Teams:BRM, Tyrrell, Matra, March

De nieuwste editie van FORMULE 1 Magazine is uit! Haal ‘m nu in de winkel of bestel ‘m online, met gratis bezorging in heel Nederland.